DEEQ
Bisha Muxarram way soo dhowdahay, tobanka bishaasina meel gaar ah ayay u leedahay mu'miniin badan. Waa Maalinta Caashuura.
Caashuura waa maalintii uu Alle badweynta cas u kala gooyay Nabi Muuse (CS) iyo reer binu Israa'iil inay ka gudbaan, isagoo ka ilaalinaya cadaadiskii Fircoon.
Laakiin sheekadan ma aha wax aan baranno oo kaliya; waa wax weli nala hadlaya maanta. Haddaba, maxaan ka baran karnaa sheekadan marka la eego xaaladda maanta? Sideen casharkan ugu dabaqi karnaa nolol maalmeedkeena?
Maalinta Caashuura waa maalintii uu Alle faray Nabi Muuse (CS) iyo reer binu Israa'iil inay ka cararaan Masar. Intaa ka hor, Nabi Muuse (CS) waxaa Alle faray inuu u tago Fircoon oo uu isaga iyo dadkiisa ugu yeedho xaqqa, in Alle yahay Ilaaha kaliya ee runta ah, isagoo tusaaya mucjisooyinkii uu Alle siiyay. Laakiin Fircoon wuu isla weynaa oo wuu diiday, isagoo beeniyay wixii Nabi Muuse (CS) tusayay.
Haddaba, Nabi Muuse (CS) iyo reer binu Israa'iil waxay habeenkaas ka carareen Masar oo waxay u kaceen dhanka Badda Cas sidii Alle faray. Laakiin warkii wuxuu gaaray Fircoon, isaga iyo ciidankiisuna way daba galeen. Qaar badan oo ka mid ah raacsanayaashii Nabi Muuse ayaa bilaabay inay argagaxaan, rajadii ayayna ka quusteen iyagoo leh, "Xaggee baan u soconnaa?" Ma jirin meel ay u leexdaan, iyadoo baddii ay hor taallay, ciidankiina ay gadaal ka joogeen.
Alle wuxuu xilligan ku tilmaamay Quraanka:
Xitaa markii xaaladdu u muuqatay mid aan suurtagal ahayn, Nabi Muuse (CS) wuxuu ku kalsoonaa in Alle u furi doono waddo. Sidii lagu faray, wuxuu ushiisii ku dhuftay xeebta badda, wayna kala go'day, iyadoo u samaysay waddo ay ka gudbaan.
Markii Nabi Muuse (CS) iyo reer binu Israa'iil ay ka gudbeen, Fircoon iyo ciidankiisii ayaa daba galay baddii. Kadibna Alle wuxuu amray baddii inay isku xiranto, waxayna liqday Fircoon iyo ciidankiisii.
Nabi Muuse (CS) wuxuu ku jiray xaalad culus, iyadoo dad badan ay ku tiirsanaayeen inuu badbaadiyo. Haddana, waligiis Alle shaki kama gelin; wuxuu si buuxda ugu kalsoonaa in ay jirto waddo looga baxo.
Heerkan kalsoonida ah waa waxa Alle ugu yeedho mu'miniinta inay horumariyaan:
U jeesashada Alle ma aha wax aan samayno oo kaliya marka aanan haysan doorasho kale. Waa inay noqotaa meesha ugu horreysa ee aan u jeesanno. Ma aha wax hal mar la sameeyo; waa wax aad mar walba ku soo noqoto, gaar ahaan xilliyada ay waxyaabuhu u muuqdaan kuwo aan la hubin.
Mararka qaarkood waxaan isku daynaa inaan wax walba annaga iska maamulno, annagoo u malaynayna inay nabad noo keeni doonto, laakiin inta badan waxay keentaa wax ka soo horjeeda. Ku tiirsanaanta Alle waxay la macno tahay in laga tago cadaadiskaas oo la ogaado inuu isagu horey u daryeelayo waxa aanan arki karin.
Xitaa haddii aad si dhab ah u rumaysan tahay, jidhkaagu wuxuu weli dareemi karaa deggenaansho la'aan halka qalbigaagu uu nabad ku jiro, taasina waa caadi. Waxaad tahay bini'aadam. Waxa muhiimka ah waa in gudahaaga, aad weli ku dheggan tahay kalsoonidaas ah in gargaarka Alle uu iman doono marka aad u baahato.
Ku tiirsanaanta noocaas ah waxay u baahan tahay waqti. Nabi Muuse (CS) wuxuu lahaa kalsoonidaas sababtoo ah, marar badan, Alle wuxuu tusay inuu la joogo marka uu ugu baahnaa. Ujeedo inaad ku tiirsanaato isaga, waxaadna bilaabi doontaa inaad aragto weynaanta la socota.
Nebigeenna Muxammad ﷺ ee aan jecelnahay wuxuu si weyn u dhiirigeliyay in la soomo 10ka bisha Muxarram, oo ah Maalinta Cashuura, iyo sidoo kale maalin ka hor iyo maalin ka dib. Tan waxaa lagu taliyay si soonkeenna looga sooco kuwa kale iyo in la raaco Sunnada Nebiga ﷺ.
Soonka maalintan wuxuu mu'minka siiyaa fursad uu kaga cafiyo dembiyadiisii sanadkii hore, isagoo ku siinaya fursad aad si cusub ugu bilowdo sanadkan cusub ee Islaamka.
Kalsoonidu way adkaan kartaa, gaar ahaan marka ay u muuqato mid sahlan in wax walba keligaa qabato ama marka aad dareento in aanay waxba tarayn isku dayga. Laakiin ku laabashada Alle waxay yareyn kartaa dareenkaas walwalka, welwelka, iyo culeyska.
Alle wuxuu rabaa inuu caawiyo kuwa isaga isku halleeya, oo marka ay sidaas sameeyaan, wuxuu siiyaa wax ka badan inta ay qiyaasi karaan. Alle wuxuu ina xusuusinayaa:
Muxarramkan ujeedo ka dhigo inaad Alle isku halleyso, ma aha oo kaliya hadda, laakiin xilliyada ay dareemayaan hubanti la'aan. Sababtoo ah mararka qaarkood, jidka horay u socda wuxuu kaliya caddaadaa marka aad doorato inaad kalsooni muujiso.